ΒΡΑΒΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ 2026

Συνοψη

Ο φορέας αρχιτεκτονικής DOMa παρουσιάζει για δέκατη έβδομη συνεχή χρονιά τα ετήσια ‘Βραβεία Ελληνικής Αρχιτεκτονικής’, που θεσπίσθηκαν το 2009 ως ‘Βραβεία Δομές’. Στόχος των βραβείων είναι σταθερά η καταγραφή, η ενθάρρυνση και κυρίως η ανάδειξη του έργου των Ελλήνων αρχιτεκτόνων στην Ελλάδα και το εξωτερικό, καθώς και της σύγχρονης αρχιτεκτονικής δημιουργίας στην Ελλάδα από αρχιτέκτονες οποιασδήποτε προέλευσης.

Παρά την ανάκαμψη του κλάδου των κατασκευών σε σχέση με την περίοδο της κρίσης και με μηδενική ανεργία λόγω του ήδη συρρικνωμένου ανθρώπινου δυναμικού, βρισκόμαστε ακόμα στο 35-40% του προ εικοσαετίας όγκου νέων κτηρίων, με ριζικό αναπροσανατολισμό όσον αφορά την ιδιοκτησία, τη χρήση και τη διαχείριση και με εύλογο αποτέλεσμα την τρέχουσα οικιστική κρίση. Η ανάκαμψη χρειάζεται ήδη νέα πρότυπα, μακριά από την τυποποιημένη ευτέλεια και τη βιαστική επανάληψη. Η οργάνωση των βραβείων ακολουθεί παγίως και με συνέπεια τη διεθνή δεοντολογία αξιοκρατικών βραβεύσεων που, κατά την εκτίμηση ενήμερων κριτών αναγνωρισμένου διεθνώς κύρους, εδράζονται σε πραγματικά επιτεύγματα και αξιόλογες συμβολές στο συγκεκριμένο δημιουργικό πεδίο. Αφίσταται οποιασδήποτε συμβολής σε τυχόν επιφανειακή αναγνώριση, κατασκευή εικόνας και/ή ‘γκρίζα’ επαγγελματική προώθηση, χαρακτηριστικό των όλο και πολυπληθέστερων ‘βραβείων ματαιοδοξίας’. Στα δεδομένα των προηγούμενων οργανώσεων και μετά την περυσινή προσθήκη -χάρη στη συνεργασία του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Κύπρου- μιας κατηγορίας διακρίσεων για έργα πραγματοποιημένα στην Κύπρο από αρχιτέκτονες οποιασδήποτε προέλευσης, προστέθηκε φέτος η νέα κατηγορία ‘Πραγματοποιημένο έργο αρχιτεκτονικής τοπίου’.

Προβλέπονται

– ένα Βραβείο και δύο Έπαινοι για καθεμιά από τις -έξι πλέον- κατηγορίες αρχιτεκτονικού έργου: πραγματοποιημένο έργο, νέα αρχιτεκτονική σε υφιστάμενο κτήριο, έργο αρχιτεκτονικής τοπίου, πρώτο έργο νέου αρχιτέκτονα, μελέτη, και πραγματοποιημένο στην Κύπρο έργο, και

– τα Βραβεία Συναδέλφων, τα οποία αναγνωρίζουν το καλύτερο πραγματοποιημένο έργο ενιαία, και, επίσης, την καλύτερη μελέτη. Διευκρινίζεται ότι τα Βραβεία Συναδέλφων απονέμονται ενιαία για την Ελλάδα και την Κύπρο.

Μέλη της Κριτικής Επιτροπής για τα ‘Βραβεία Ελληνικής Αρχιτεκτονικής 2026’ ήταν οι:

– 6a Architects

Τom Emerson, αρχιτέκτων, συνιδρυτής, 6a architects, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο, και καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων της ETH, Ζυρίχη, Ελβετία

Stephanie Macdonald, αρχιτέκτων, συνιδρύτρια, 6a architects, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο

– Ludwig Godefroy, αρχιτέκτων, ιδρυτής, Ludwig Godefroy Architecture, Πόλη του Μεξικού, Μεξικό

– LAN (Local Architecture Network)

Benoît Jallon, αρχιτέκτων, συνιδρυτής, LAN (Local Architecture Network), Παρίσι, Γαλλία 

Umberto Napolitano, αρχιτέκτων, συνιδρυτής, LAN (Local Architecture Network), Παρίσι, Γαλλία, και καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων της ENSA Paris-Malaquais

Κριτές στα Βραβεία Συναδέλφων είναι οι συμμετέχοντες ως υποψήφιοι στα ‘Βραβεία Ελληνικής Αρχιτεκτονικής’.

Στα ‘Βραβεία Ελληνικής Αρχιτεκτονικής 2026’ υπεβλήθησαν συνολικά διακόσιες πενήντα δύο συμμετοχές. Η παρούσα δημοσίευση περιλαμβάνει σαράντα οκτώ από αυτές, που προκρίθηκαν από την Κριτική Επιτροπή και τους Συναδέλφους στις προαναφερθείσες κατηγορίες βραβείων.

Ειδικότερα, η Κριτική Επιτροπή προέκρινε δέκα πραγματοποιημένα έργα, δέκα πραγματοποιημένα έργα νέας αρχιτεκτονικής σε υφιστάμενο κτήριο, τέσσερα έργα αρχιτεκτονικής τοπίου, πέντε πρώτα έργα νέων αρχιτεκτόνων, δέκα μελέτες και επτά πραγματοποιημένα έργα στην Κύπρο. Η κρίση των Συναδέλφων ταυτίσθηκε με αυτήν της Επιτροπής σε βαθμό μικρότερο από κάθε προηγούμενη χρονιά, ανατρέποντας τη δική της κατάταξη και, συγχρόνως, προσθέτοντας έργα. Στην επιλογή αυτή αντανακλάται σαφώς ο πόθος για δημόσια αρχιτεκτονική ποιότητας, αλλά και η σαγήνη των ασυνήθιστων προγραμμάτων και εκφράσεων.

Όσον αφορά το πρόγραμμα, τα μισά περίπου από τα υλοποιημένα έργα που προκρίθηκαν είναι κατοικίες. Οι εξοχικές υπερτερούν σε αριθμό των μόνιμων μόνο κατά λίγο, χάρη στη συμβολή της Κύπρου. Η καλή αρχιτεκτονική δεν αποτελεί ελλαδικό αίτημα στον τομέα της κατοικίας. Ο σημαντικός αριθμός πολιτιστικών και εκπαιδευτικών κτηρίων, καθώς και δημόσιων υπαίθριων χώρων και εγκαταστάσεων, οφείλεται κυρίως σε αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς και, βέβαια, στη νέα κατηγορία έργων αρχιτεκτονικής τοπίου που προκηρύχθηκε. Τα αξιόλογα επαγγελματικά κτήρια αποκαλύπτουν την αναδυόμενη πρόσληψη της αρχιτεκτονικής ως ένδειξης ποιότητας πέραν των μεγάλων εταιρειών και των τουριστικών επιχειρήσεων. Είναι επίσης αξιοσημείωτη -και ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη- η υψηλή ποιότητα έργων προερχόμενων από φορείς δημόσιου χαρακτήρα.

Όπως διαπιστώνεται για πολλοστή φορά, πέρα από λίγα εξαιρετικά παραδείγματα, η χειροποίητη, αδρή και ‘χαμηλής τεχνολογίας’ αρχιτεκτονική και οι πρωτογενείς τυπολογίες κερδίζουν σταθερά την προτίμηση και των ξένων κριτών. Αντανακλούν τις προσδοκίες και τις προκαταλήψεις τους ως προς το τι είναι -κατά τη διατύπωση του K. F. Schinkel στη συνοδευτική περιγραφή για τα Ανάκτορα επάνω στην Ακρόπολη, που σχεδίασε το 1834- η ‘ιδεώδης για την Ελλάδα αρχιτεκτονική’. Αναγνωρίζουν, όμως, ταυτόχρονα κλίσεις και τάσεις με αντοχή -ή ανθεκτικότητα- και επιτεύγματα με διάρκεια.

Ευχαριστούμε πολύ όλους τους δημιουργούς αρχιτέκτονες και τους φωτογράφους που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του DOMa. Ευχαριστούμε, ιδιαίτερα, τους αρχιτέκτονες που συμμετείχαν στην κρίση για την απονομή των ‘Βραβείων Συναδέλφων’. Ευχαριστούμε, τέλος, εγκάρδια τους πέντε κριτές, που τίμησαν τoν DOMa, αποδεχόμενοι την πρόσκληση να αναλάβουν το έργο της κριτικής των μελετών και των έργων που υπεβλήθησαν.